Tanalab
Ichki aʼzolar tizimlari › Hazm qilish tizimi
Meʼda osti bezi
Pancreas · EN: Pancreas · Ichki aʼzolar
Meʼda orqasida joylashgan choʻziq bez. Hazm shirasi ishlab chiqaradi hamda qondagi qand miqdorini boshqaruvchi insulin gormonini ajratadi.
3D da koʻrish Ensiklopediyada ochish
Vazifasi
Ovqatni hazm qiluvchi fermentlar ishlab chiqaradi va qon qandini boshqaruvchi gormonlar — insulin va glyukagonni qonga chiqaradi.
Tuzilishi
Boshi, tanasi va dumidan iborat uzunchoq bez; ichida gormon ishlab chiqaruvchi Langergans orolchalari bor.
Joylashuvi
Meʼdaning orqasida, qorin boʻshligʻining orqa devorida; boshi oʻn ikki barmoq ichak egriligida, dumi taloqqa yetadi.
Oʻlchamlari
Qiziqarli fakt
Insulin yetishmasligi yoki unga sezgirlikning pasayishi qandli diabetga olib keladi.
Qismlari
- Meʼda osti bezining oldingi qirrasi Margo anterior pancreatis
- Meʼda osti bezining oldingi-pastki yuzasi Facies anteroinferior pancreatis
- Meʼda osti bezining oldingi-yuqori yuzasi Facies anterosuperior pancreatis
- Meʼda osti bezi tanasi Corpus pancreatis
- Meʼda osti bezi boshchasi Caput pancreatis
- Meʼda osti bezining pastki qirrasi Margo inferior pancreatis
- Meʼda osti bezi boʻyni Collum pancreatis
- Charvi doʻngligi Tuber omentale
- Meʼda osti bezi limfa tugunlari Nodi pancreatic
- Meʼda osti bezi oʻymasi Incisura pancreatis
- Meʼda osti bezi-oʻn ikki barmoq ichak limfa tugunlari Nodi pancreaticoduodenales
- Meʼda osti bezining orqa yuzasi Facies posterior pancreatis
- Pilorus limfa tugunlari Nodi pylorici
- Ikkilamchi limfoid aʼzolar Organa lymphoidea secundaria
- Meʼda osti bezining yuqori qirrasi Margo superior pancreatis
- Meʼda osti bezi dumi Cauda pancreatis
- Meʼda osti bezining ilmoqsimon oʻsimtasi Processus uncinatus pancreatis
Qoʻshimcha
Meʼda osti bezi — umurtqalilarning hazm va endokrin tizimlari aʼzosi. Odamda u qorinda meʼda orqasida joylashgan va bez vazifasini bajaradi. Meʼda osti bezi aralash bez: ham endokrin, ham hazm (ekzokrin) vazifasiga ega; uning 99% i ekzokrin, 1% i endokrin qism. Endokrin bez sifatida u asosan qon qandi miqdorini boshqaradi — insulin, glyukagon, somatostatin va meʼda osti bezi polipeptidi gormonlarini ajratadi. Hazm tizimining bir qismi sifatida esa ekzokrin bez boʻlib, meʼda osti bezi shirasini oʻz yoʻli orqali oʻn ikki barmoq ichakka chiqaradi.