Tanalab
Ichki aʼzolar tizimlari › Ichki sekretsiya bezlari
Qalqonsimon bez
Glandula thyreoidea · EN: Thyroid gland · Ichki aʼzolar
Boʻyinning old qismida, traxeya oldida joylashgan kapalaksimon ichki sekretsiya bezi. Yod saqlovchi gormonlari moddalar almashinuvini boshqaradi.
3D da koʻrish Ensiklopediyada ochish
Vazifasi
Moddalar almashinuvi tezligi, oʻsish va rivojlanishni boshqaruvchi gormonlar (tiroksin, triyodtironin) va qondagi kalsiyni kamaytiruvchi kalsitoninni ishlab chiqaradi.
Tuzilishi
Ikki boʻlak va ularni bogʻlovchi boʻyinchadan iborat; kapalakka oʻxshaydi.
Joylashuvi
Boʻyinning old qismida, hiqildoq va traxeyaning yuqori qismi oldida.
Oʻlchamlari
Qiziqarli fakt
Ovqatda yod yetishmasa, bez kattalashadi (buqoq) — shuning uchun osh tuziga yod qoʻshiladi.
Qismlari
- Qalqonsimon bezning piramidasimon boʻlagi Lobus pyramidalis glandulae thyroideae
- Qalqonsimon bez boʻynichasi Isthmus glandulae thyreoideae
- Qalqonsimon bez boʻlagi Lobus glandulae thyreoideae
- Qalqonsimon bez oldi bezi Glandula parathyroidea
Qoʻshimcha
Qalqonsimon bez — umurtqalilardagi endokrin bez. Odamda u boʻyinda joylashgan va ikki oʻzaro tutashgan boʻlakdan iborat. Boʻlaklarning pastki uchdan ikki qismi qalqonsimon bez boʻyinchasi deb ataladigan yupqa toʻqima tasmasi bilan bogʻlangan. Bez boʻyinning old tomonida, kekirdak boʻrtigʻidan pastda joylashgan. Mikroskopik jihatdan bezning funksional birligi — follikulyar hujayralar (tirotsitlar) va ayrim parafollikulyar hujayralar bilan qoplangan, ichi kolloid bilan toʻlgan sharsimon follikula.