8-sinf biologiya › Qon
13-mavzu. Qon guruhlari
„Odam va uning salomatligi“ — Tanalab 3D darsligi
Qon guruhlarini 1901-yilda K. Landshteyner va 1907-yilda Y. Yanskiy aniqlagan. Eritrotsitlardagi agglutinogenlar va plazmadagi agglutininlarga koʻra qon toʻrt guruhga boʻlinadi: I, II, III va IV. Bundan tashqari rezus omil musbat yoki manfiy boʻladi. Qon quyishda guruh va rezus mos kelishi shart, aks holda eritrotsitlar bir-biriga yopishib qoladi.
Mavzu atamalari
- Agglutinogen
- Eritrotsit yuzasidagi oqsil (A, B).
- Agglutinin
- Plazmadagi antitelo (α, β).
- Qon guruhi
- Agglutinogen va agglutininlarga koʻra qonning toʻrt turi: I, II, III, IV.
- Rezus omil
- Eritrotsitdagi antigen; bor boʻlsa — rezus musbat, yoʻq boʻlsa — manfiy.
- Universal beruvchi
- I (0) guruh egasi — eritrotsitida agglutinogen yoʻq.